Stratejik Hizalanma Nasıl Kurulur? Phil Jackson’dan Liderlere Bir Ders

Phil Jackson’ı 11 şampiyonluğa götüren şey Jordan’ın yeteneği değil, onu bir sisteme dahil etme sanatıydı. Aynı sanat, her liderlik ekibinin hizalanma sorununun da cevabı.

Michael Jordan gibi dünyanın en büyük skoreriyseniz, neden topu başkasına veresiniz ki? Phil Jackson’ı 11 NBA şampiyonluğuna götüren şey sadece Jordan’ın yeteneği değil, Jordan’ı bir sisteme dahil etme sanatıydı. Çoğu lider strateji odasında bunun tam tersini yaparak “tepeden inme” kararlarla ilerliyor.

Jackson’ın yardımcı koçu Tex Winter’ın tasarladığı ve Jackson’ın hayata geçirdiği meşhur “Triangle Offense” (Üçgen Hücum) sistemi aslında teknik bir dizilişten öte, stratejik bir hizalanma modeliydi. Bu sistemin temel kuralı şuydu: Top tek bir kişinin elinde hapsolmayacak, sürekli hareket edecekti.

Michael Jordan başta buna çok direndi. “Neden topu başkasına vereyim ki?” diye sordu. Jackson’ın cevabı netti: “Topun herkesin elinden geçmesi, herkesin oyunun sonucuna ortak olması demektir.”

“Jackson’ın amacı sadece daha iyi şut bulmak değildi. Topu paylaşarak her oyuncunun savunmada ve hücumda sorumluluk hissetmesini sağlamaktı. Çünkü sürecin parçası olduğunu hisseden oyuncu, sonuca sahip çıkar.”— Steve Kerr, Jordan’ın o dönemki takım arkadaşı

Bu bir basketbol hikayesi ama her liderlik ekibi için hayati dersler içeriyor:

• Strateji yukarıda belirlenip aşağıya “emir” olarak indiğinde ekipler itaat eder ama sahip çıkmazlar. Verilmiş bir KPI’ı sadece izlerler.

• Ekipler “Bizim seviyemizde başarı nasıl görünür?” sorusuna dahil olduğunda, o hedef artık onlara “verilmemiş”, onlar tarafından “birlikte inşa edilmiş” olur.

Doğru hizalanma, tıpkı Jackson’ın sahasındaki gibi iki şeyi değiştirir:

1. Ölçüm bir rehbere dönüşür. Veri artık bir “yargı aracı” değil, stratejinin neresinde olduğumuzu gösteren ortak bir “öğrenme aracı” olur.
2. Etki ilişkisi kurulur. “Bu kimin suçu?” sorusu biter, “Sistem bize ne söylüyor ve hangi sonuç hangi sonucu doğurur?” sorusu başlar.

Jackson’ın oyuncuları gibi; eğer ekiplerin sisteme güvenmesini istiyorsanız, önce sistemi onların katkısıyla tasarlayarak onlara güvenmeniz gerekir.

Hizalanma bir emir komuta zinciri değil, her parçanın bütünü hareket ettirdiği bir etki ilişkisidir.